Νέοι ελαιώνες ριζώνουν στις βόρειες περιοχές της Ιταλίας, στο Πιεμόντε και στο Τρεντίνο

Περίληψη

Η Βόρεια Ιταλία έχει δει σημαντική ανάπτυξη στην ελαιοκαλλιέργεια τα τελευταία χρόνια, με το Πιεμόντε, τη Φριούλι Βενέτσια Τζούλια και τη Λιγουρία να πρωτοστατούν. Αυτή η επέκταση οφείλεται τόσο στην κλιματική αλλαγή όσο και σε μια στρατηγική διαφοροποίησης σε περιοχές που παραδοσιακά κυριαρχούνταν από άλλες καλλιέργειες, όπως τα αμπέλια και τα μήλα. Οι παραγωγοί στο Τρεντίνο-Άλτο Άντιτζε φυτεύουν ελαιόδεντρα σε περιοχές που κυριαρχούνταν εδώ και καιρό από άλλες καλλιέργειες, με έμφαση στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και στην προώθηση της πολιτιστικής αξίας του ελαιολάδου.

Τα τελευταία χρόνια, η βόρεια Ιταλία έχει δει μια επέκταση της ελαιοκαλλιέργειας. Μεταξύ 2020 και 2023, το Πεδεμόντιο κατέγραψε αύξηση 40% στην έκταση ελαιοκαλλιέργειας, ακολουθούμενη από τη Φριούλι Βενέτσια Τζούλια με 16% και τη Λιγουρία με 10%, σύμφωνα με... ISMEA. Πιο μέτρια ανάπτυξη καταγράφηκε επίσης στις Emilia-Romagna, Trentino-Alto Adige, Veneto και Lombardy.

Ενώ αυτή η τάση φαίνεται να είναι εν μέρει λόγω των ολοένα και πιο ευνοϊκών συνθηκών που σχετίζονται με κλιματική αλλαγή, καθοδηγείται επίσης από μια στρατηγική διαφοροποίησης της παραγωγής σε περιοχές όπου κυριαρχούν εδώ και καιρό οι πιο κερδοφόρες καλλιέργειες.

Στο Τρεντίνο-Άλτο Άντιτζε, η έκταση ελαιοκαλλιέργειας υπερβαίνει πλέον τα 400 εκτάρια, συγκεντρωμένη κυρίως γύρω από την Άνω Λίμνη Γκάρντα και εκτεινόμενη βόρεια από την κοιλάδα Sarca έως την κοιλάδα των Λιμνών.

Στα μέσα της δεκαετίας του 2000, ορισμένοι παραγωγοί άρχισαν να φυτεύουν ελαιόδεντρα στους πρόποδες του όρους Μπάλντο, στο οροπέδιο Μπρεντόνικο, μια περιοχή που κυριαρχείται από αμπέλια και μήλα, γνωστή για την αιώνια παράδοσή της στην καλλιέργεια του κάστανου.

"«Οι πρώτοι ελαιώνες δημιουργήθηκαν πριν από περίπου δεκαπέντε χρόνια και σήμερα παρακολουθούμε περίπου 20 ελαιοκαλλιεργητές και περίπου 2,500 δέντρα συνολικά», δήλωσε ο Gianluca Fruet, εκπρόσωπος της Κοινότητα Slow Food για τον Πολιτισμό του Τρεντίνο Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο, είπε στους Olive Oil Times.

"Στην πραγματικότητα, οι ελιές ανέκαθεν φύτρωναν εδώ, παρόλο που οι άλλες καλλιέργειες επικρατούσαν εμπορικά», πρόσθεσε. ​"Ωστόσο, την τελευταία δεκαετία, το ενδιαφέρον για την παραγωγή ελαιολάδου έχει αυξηθεί και αρκετοί αγρότες έχουν αρχίσει να επενδύουν σε νέους ελαιώνες.

Παράλληλα με την ανάπτυξη του τοπικού ελαιοκομικού τομέα, το 2024 ιδρύθηκε η Κοινότητα Αργής Διατροφής για τον Πολιτισμό του Εξαιρετικού Παρθένου Ελαιόλαδου του Τρεντίνο.

"«Τα τελευταία χρόνια, η παραγωγή έχει γίνει πιο συνεπής και υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για περαιτέρω επέκτασή της», δήλωσε ο Fruet. ​"Αυτό έχει πολλές θετικές πτυχές, καθώς βοηθά στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, διαφυλάσσει την ομορφιά του τοπίου και, ελπίζουμε, μπορεί επίσης να δημιουργήσει μια πρόσθετη ροή εισοδήματος για τους φορείς εκμετάλλευσης.

Στους νέους οπωρώνες, οι αγρότες έχουν φυτέψει νεαρά δενδρύλλια και επίσης έχουν αναφυτεύσει και αποκαταστήσει εγκαταλελειμμένα δέντρα. Οι περισσότεροι από τους νέους οπωρώνες διαθέτουν την ποικιλία Casaliva, η οποία είναι ιδιαίτερα προσαρμοσμένη στις τοπικές εδαφικές και κλιματικές συνθήκες, μαζί με τις ποικιλίες Frantoio και Leccino, οι οποίες εκτιμώνται και οι δύο για την προσαρμοστικότητά τους.

"«Ως κοινότητα Slow Food, στοχεύουμε στην ευαισθητοποίηση σχετικά με το ελαιόλαδο και την κοινωνική, ιστορική και πολιτιστική του αξία, βοηθώντας παράλληλα τους ανθρώπους να αναγνωρίσουν την ποιότητα», δήλωσε ο Fruet. ​"Μία από τις αγρότισσές μας, η Federica Stenech, διοργανώνει εκπαίδευση γευσιγνωσίας για παιδιά, η οποία έχει προσελκύσει έντονο ενδιαφέρον και συμμετοχή. Βασιζόμενη σε αυτή την επιτυχία, προετοιμάζουμε τώρα περαιτέρω εκπαιδευτικές εκδηλώσεις για να τις διαδώσουμε. καλλιέργεια ελαιολάδου. "

In Ιταλία​»Στην περιοχή του Πιεμόντε, περίπου 350 εκτάρια ελαιώνων είναι συγκεντρωμένα στο Μονφεράτο, το Καναβέζε και στις περιοχές γύρω από το Τορίνο, το Σαλούτσο και το Πινερόλο.

Μια νέα εταιρεία έχει επίσης αρχίσει να καλλιεργεί ελαιόδεντρα στο Langhe, μια περιοχή γνωστή για τα κόκκινα κρασιά της και ως κέντρο παραγωγής φουντουκιών.

"«Εκπροσωπούμε την τέταρτη γενιά της οικογενειακής μας επιχείρησης, η οποία ξεκίνησε με τον προπάππου μας», δήλωσε ο Ρινάλντι. ​"Μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν αυτή ήταν μια μειονεκτούσα περιοχή, αντάλλαξε τυπικά προϊόντα της Λάνγκε, όπως σιτάρι, κρέας και κρασί, με προϊόντα της Λιγουρίας, όπως γαύρο. έξτρα παρθένο ελαιόλαδο και αλάτι. Η διαδρομή που συνέδεε τις δύο περιοχές, όπου πραγματοποιούνταν αυτές οι ανταλλαγές, ονομαζόταν Δρόμος του Αλατιού.

Η επιχείρηση εξελίχθηκε υπό τον παππού του Ρινάλντι και αργότερα πέρασε στον πατέρα του, ο οποίος σήμερα συνδιαχειρίζεται την οικογενειακή εταιρεία με έδρα την Ιμπέρια. Εκτός από τη διανομή, η οικογένεια στράφηκε στην παραγωγή, παράγοντας ελαιόλαδο από 8,000 δέντρα Taggiasca σε κτήματα μεταξύ Chiusanico και Prelà στη Λιγουρία.

"«Πριν από λίγα χρόνια, εγώ και η ξαδέρφη μου Ματίλντ αναλάβαμε τη διοίκηση της εταιρείας», είπε ο Ρινάλντι. ​"Κατέχει πτυχίο στις Γαστρονομικές Επιστήμες και η εκπαίδευσή μου έχει επικεντρωθεί ειδικά στο ελαιόλαδο.

"«Αποφασίσαμε να παράγουμε λάδι αντί για κρασί στη γη μας στο Langhe, με τη φιλοδοξία να πετύχουμε για την παραγωγή εξαιρετικά παρθένου ελαιόλαδου υψηλής ποιότητας αυτό που έκαναν οι οινοποιοί του Barolo με το εξαιρετικό κρασί πριν από τριάντα χρόνια», πρόσθεσε. ​"Θέλαμε, κατά μία έννοια, να ακολουθήσουμε ξανά τον Δρόμο του Αλατιού αντίστροφα.

Για να υλοποιήσουν την ιδέα, οι ξαδέρφια Rinaldi απέκτησαν την ιστορική τοπική μάρκα Μερίτζιο και εκτόξευσε το ​"«Ελιές στη Λάνγκα», το οποίο αντικαθιστά τους αμπελώνες στους κυματιστούς λόφους της Άλμπα και του Ντιάνο ντ'Άλμπα με περίπου 1,200 ελαιόδεντρα.

Σήμερα, το Frantoio αντιπροσωπεύει το 60% των νέων οπωρώνων, στους οποίους περιλαμβάνονται επίσης οι Grignan, Leccino, Maurino και Pendolino ως επικονιαστές.

"«Ήταν ένα στοίχημα, επειδή ένα οικόπεδο με αμπελώνα σε αυτήν την περιοχή έχει σημαντική αγοραία αξία, ενώ η αποτίμηση της γης που φυτεύεται με ελαιόδεντρα εξακολουθεί να αποτελεί ερωτηματικό», δήλωσε ο Ρινάλντι, σημειώνοντας ότι ορισμένα αγροτεμάχια αμπελώνων στο Μπαρόλο μπορεί να αξίζουν αρκετά εκατομμύρια ευρώ ανά εκτάριο.

"«Μπορεί να φαίνεται ότι οι ελιές αρχίζουν να ανθίζουν σήμερα χάρη στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, κάτι που είναι εν μέρει αλήθεια, αλλά στην πραγματικότητα υπήρχαν πάντα εδώ», πρόσθεσε. ​"Το δριμύ ψύχος που έπληξε την Ευρώπη κατά τη Μικρή Παγετώδη Εποχή εξαφάνισε τους περισσότερους ελαιώνες γύρω στο 1600 και στη συνέχεια επικράτησαν τα αμπέλια για λόγους εμπορικής κερδοφορίας.

"«Φυτεύοντας ελαιώνες, κάνουμε κάτι που σήμερα φαίνεται επαναστατικό σε πολλούς», είπε, ​"αν και για εμάς, που συνεχίζουμε μια εκατονταετή κληρονομιά παραγωγής ελαιολάδου, είναι θέμα συνέπειας.

Σήμερα, η εταιρεία διαχειρίζεται σχεδόν 1,500 δέντρα, τα οποία σταδιακά εισέρχονται στην παραγωγή. Η πρώτη συγκομιδή προήλθε από περίπου 250 δέντρα σε εγκαταλελειμμένους ελαιώνες που οι ξαδέρφια Ρινάλντι αποκατέστησαν αφού τους ανέλαβαν. Σχεδιάζουν να επεκταθούν περαιτέρω.

"«Οι παιδοκλιματικές συνθήκες και οι εκθέσεις είναι ιδανικές», είπε ο Ρινάλντι. ​"Ωστόσο, το κόστος διαχείρισης είναι υψηλό επειδή εργαζόμαστε σε λοφώδες έδαφος.

"Πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη ότι δεν υπάρχουν ακόμη διαθέσιμα δημόσια προγράμματα χρηματοδότησης για την περιοχή μας, επειδή ο αριθμός των ελαιοκαλλιεργητών είναι ακόμη περιορισμένος», πρόσθεσε. ​"Είμαι πεπεισμένος ότι εάν και όταν καταστούν διαθέσιμα τα κεφάλαια, η παραγωγή ελαιολάδου θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο.

Ο Ρινάλντι δήλωσε ότι ένας κεντρικός στόχος του έργου είναι η ενίσχυση βιοποικιλότητα και να βελτιώσουν την βιωσιμότητα της τοπικής γεωργίας. Η εταιρεία επιδιώκει να διαφοροποιηθεί πέρα ​​από τους αμπελώνες και τα φουντούκια, δύο μονοκαλλιέργειες που έχουν επηρεάσει σημαντικά την περιοχή.

Για την αύξηση της παραγωγής και τη βελτίωση της αποδοτικότητας, ένα από τα επόμενα προγραμματισμένα βήματα είναι η μετατροπή μιας παλιάς αγροικίας στο οικόπεδο σε ένα υπερσύγχρονο μύλο.

"«Δεν το περίμενα, αλλά υπάρχει ένα συνεχώς αυξανόμενο ενδιαφέρον για το ελαιόλαδο», είπε ο Ρινάλντι. ​"Αυτό μας παρακινεί να επεκτείνουμε την παραγωγή, επιδιώκοντας ένα όραμα στο οποίο η ποιότητα και η περιβαλλοντική δέσμευση συμβαδίζουν.