Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τεράστιο ρωμαϊκό συγκρότημα ελαιολάδου στην Τυνησία

Περίληψη

Αρχαία μνημειώδη μηχανήματα ικανά να πιέζουν τόνους ελιών και πιθανώς κρασιού ανακαλύπτονται στην Τυνησία στο Henchir el-Begar, το οποίο πιστεύεται ότι στέγαζε μία από τις μεγαλύτερες περιοχές παραγωγής ελαιολάδου στη Μεσόγειο. Ο χώρος περιλαμβάνει δύο μεγάλα βιομηχανικά κτίρια που στεγάζουν τουλάχιστον είκοσι πρέσες δοκών, οι οποίες ήταν τεράστιες ξύλινες μηχανές με μοχλό που κατασκευάστηκαν για βιομηχανική παραγωγή, και το ανασκαφικό έργο είναι μια συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων στην Τυνησία, την Ισπανία και την Ιταλία, με την υποστήριξη του ιταλικού Υπουργείου Εξωτερικών.

Αρχαία μνημειώδη μηχανήματα ικανά να πιέζουν τόνους ελιών — και πιθανώς κρασιού — ανακαλύπτονται στην Τυνησία.

Μια νέα αρχαιολογική project επικεντρώνεται στην ανασκαφή στο Henchir el-Begar στην επαρχία Kasserine της Τυνησίας.

Η έκταση των τριάντα τριών εκταρίων πιστεύεται ότι φιλοξενούσε το μεγαλύτερο ή ένα από τα μεγαλύτερα παραγωγή ελαιολάδου περιοχές στη Μεσόγειο. Έχουν εντοπιστεί ερείπια αγροτικού βίκου, συμπεριλαμβανομένων σπιτιών και μονοπατιών.

Ενεργό μεταξύ του τρίτου και του έκτου αιώνα μ.Χ., το κτήμα παρήγαγε πολύ περισσότερο ελαιόλαδο από ό,τι χρειαζόταν τοπικά, υποστηρίζοντας ένα τεράστιο δίκτυο εξαγωγών σε όλη τη Μεσόγειο.

"Η ίδια η τοποθεσία είναι γνωστή εδώ και αρκετό καιρό. Στα μέσα του 19ου^th αιώνα, βρέθηκε εκεί μια πραγματικά σημαντική επιγραφή, η οποία προσδιορίζει την τοποθεσία ως συγκλητικό κτήμα», δήλωσε ο David Mattingly, καθηγητής Ρωμαϊκής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Olive Oil Times.

Ο Mattingly, ο οποίος δεν συμμετέχει στις τρέχουσες ανασκαφές, έχει συγγράψει πολυάριθμες μελέτες για αρχαία παραγωγή ελαιολάδου στο Χέντσιρ ελ-Μπεγκάρ και σε όλη τη Βόρεια Αφρική.

Το νέο έργο ξεκίνησε το 2023 και έκτοτε έχει επεκταθεί μέσω της συνεργασίας μεταξύ του Πανεπιστημίου La Manouba στην Τυνησία, του Πανεπιστημίου Complutense της Μαδρίτης στην Ισπανία και του Πανεπιστημίου Ca' Foscari στη Βενετία, με την υποστήριξη του Ιταλικού Υπουργείου Εξωτερικών.

"«Η συν-ερευνήτρια του νέου ανασκαφικού έργου, η Τυνήσια αρχαιολόγος Samira Sehili, τη δεκαετία του 1990 πραγματοποίησε κάποια αρχική έρευνα όπου κατέγραψε το βασικό σχέδιο αυτών των σπουδαίων κτιρίων παραγωγής ελαιολάδου», σημείωσε ο Mattingly.

Το κτήμα βρίσκεται στις στέπες του ορεινού όγκου Jebel Semmama, όπου οι ελιές ευδοκιμούν παρά τις περιορισμένες βροχοπτώσεις.

Περιλαμβάνει δύο μεγάλα βιομηχανικά κτίρια που στεγάζουν τουλάχιστον είκοσι πρέσες δοκών — πιθανώς από τις μεγαλύτερες στον αρχαίο κόσμο.

"«Το μέγεθος και η κλίμακα αυτών των συσκευών είναι εντυπωσιακά», δήλωσε ο Mattingly. ​"Καθώς οι ανασκαφές συνεχίζονται, μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα αποκαλυφθούν πολλές περισσότερες λεπτομέρειες.

"Μέχρι στιγμής, μπορούμε να εκτιμήσουμε ότι κάθε μία από αυτές τις συσκευές θα μπορούσε να επεξεργαστεί περίπου 12,000 έως 18,000 κιλά ελαιολάδου ετησίως», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με δεκαετίες έρευνας του Mattingly και άλλων, οι πρέσες δοκών στο Henchir el-Begar ήταν τεράστιες ξύλινες μηχανές με μοχλό που κατασκευάστηκαν για βιομηχανική παραγωγή.

"«Η πρέσα δοκού είναι επίσης γνωστή ως πρέσα μοχλού, επειδή λειτουργεί με βάση τη βασική αρχή του μοχλού», εξήγησε. ​"Στη Βόρεια Αφρική, μερικές από τις μεγαλύτερες πρέσες έχουν μια δοκό μήκους εννέα έως δέκα μέτρων, η οποία είναι τεράστια σε κλίμακα.

Η μακριά δοκός που στεφανωνόταν από κορμό δέντρου ήταν αγκυρωμένη ανάμεσα σε ψηλούς πέτρινους ορθοστάτες. Ένα τεράστιο αντίβαρο, εξοπλισμένο με βαρούλκο, ήταν προσαρτημένο στο ελεύθερο άκρο για να δημιουργεί τεράστια πίεση.

"«Οι πέτρινοι ορθοστάτες όπως αυτοί στη Βόρεια Αφρική αποτελούν μια από τις πιο εξαιρετικές οπτικές εντυπώσεις της παρουσίας πιεστηρίων», είπε ο Mattingly. ​"Παίρνουμε αυτά τα ζεύγη μονόλιθων με επιστέγασμα. Μοιάζουν λίγο με προϊστορικά μνημεία. Κάποιος θα μπορούσε να σκεφτεί το Στόουνχεντζ. Αλλά είναι σαφέστατα μέρη αυτών των πρεσσών δοκών.

Οι εργάτες ανέβαζαν τη δοκό χρησιμοποιώντας σχοινιά και τροχαλίες και στη συνέχεια στοίβαζαν μεγάλα καλάθια με λιωμένες ελιές σε μια πέτρινη βάση κάτω από το σταθερό άκρο.

"«Πάνω σε εκείνο το πατάκι για πιεστήριο, στοίβαζαν καλάθια με πολτοποιημένες ελιές», είπε ο Mattingly. Κάθε καλάθι μπορούσε να έχει πλάτος ένα μέτρο — πολύ μεγαλύτερο από τα σύγχρονα πατάκια για πιεστήριο.

Το κενό μεταξύ της δοκού και της βάσης αποκαλύπτει τον όγκο που πιέζεται. ​"«Μπορούμε να υπολογίσουμε, εντός ορισμένων περιθωρίων, το ύψος στο οποίο στοιβάζονταν αυτά τα καλάθια», σημείωσε ο Mattingly.

"Το υψηλότερο ύψος κάτω από τη δοκό πρέσας που έχω καταγράψει είναι πάνω από δύο μέτρα. Έτσι, αν σκεφτείτε μια στοίβα από καλάθια πλάτους ενός μέτρου που φτάνουν σε ύψος περίπου δύο μέτρων, έχετε σχεδόν έναν τόνο ελιές με ένα μόνο πάτημα.

Καθώς η δοκός χαμηλωνόταν, ένα τεράστιο αντίβαρο αύξησε την πίεση, συμπιέζοντας αργά το λάδι σε κοντινά κανάλια και δεξαμενές. ​"«Η ίδια η δοκός μπορούσε να ζυγίζει τόνους. Αυτό συνέβαλε στην πίεση μέσα στην πρέσα», σημείωσε ο Mattingly.

Το σύστημα επέτρεπε προσαρμογές κατά την συμπίεση για να διατηρείται η στοίβα σταθερή και μεγιστοποίηση της εξαγωγής.

"Συχνά έχουν μια σειρά από τετράγωνες τρύπες σε αυτούς τους ορθοστάτες, οι οποίες επιτρέπουν τη ρύθμιση αυτού του άκρου της δοκού πρέσας... για διαφορετικούς όγκους ελιών κάτω από τη δοκό πρέσας», είπε ο Mattingly.

Ένα τόσο μεγάλο πιεστήριο μπορεί να ολοκλήρωνε ένα πιεστήριο την ημέρα. ​"«Θα χρειαζόταν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας και πιθανώς και της νύχτας για να εξαχθεί το μέγιστο», σημείωσε.

Η ανασκαφή μπορεί να διευκρινίσει τον τρόπο με τον οποίο οι πρέσες συνδέονταν με διάφορες υποδοχές. ​"«Μπορεί να αποθήκευαν διαφορετικές ποιότητες ελαιολάδου», εξήγησε ο Mattingly.

Κανάλια που οδηγούν σε δεξαμενές αποθήκευσης και ενδείξεις ελαιοτριβείων υποδηλώνουν σημαντική τοπική καλλιέργεια — και πιθανώς παραγωγή κρασιού.

Τα πιεστήρια μπορεί να μην περιορίζονταν μόνο στις ελιές. ​"«Ο ίδιος τύπος πιεστηρίων θα μπορούσε να έχει χρησιμοποιηθεί και για την παραγωγή κρασιού», είπε ο Mattingly, σημειώνοντας ότι μελλοντικές ανασκαφές μπορεί να αποκαλύψουν εγκαταστάσεις επεξεργασίας σταφυλιών.

Οι έρευνες εδάφους υποδεικνύουν έναν σημαντικό οικισμό, ο οποίος πιθανότατα στεγάζει ενοικιαστές αγρότες και εποχιακούς εργάτες που διατηρούν μεγάλης κλίμακας εξαγωγική γεωργία.

"«Αυτό που είναι πραγματικά κρίσιμο εδώ είναι η ανασκαφή που λαμβάνει χώρα τώρα. Δεδομένης της σημασίας της αρχαιολογίας στην Τυνησία και του ελαιολάδου στην οικονομία της χώρας, τόσο την αρχαία όσο και τη σύγχρονη, είναι παράδοξο το γεγονός ότι έχει γίνει τόσο λίγη έρευνα σε αγροτικές τοποθεσίες», σχολίασε ο Mattingly.

Το αρχαίο αγροτοβιομηχανικό κέντρο, γνωστό ως Saltus Beguensis, ήταν ένα αριστοκρατικό κτήμα της Συγκλήτου με οικονομική εμβέλεια πολύ πέρα ​​από τα αγροτικά του περιβάλλοντα.

Η μεταφορά πετρελαίου από το Χεντσίρ ελ-Μπεγκάρ στις ακτές απαιτούσε ένα απαιτητικό χερσαίο ταξίδι. ​"«Μπορεί κανείς να φανταστεί κυριολεκτικά εκατοντάδες γαϊδούρια με λαδωμένη πλάτη να πηγαίνουν μπρος-πίσω», είπε ο Mattingly.

Η σημασία του χώρου υπογραμμίζεται από μια επιγραφή των μέσων του δεύτερου αιώνα που καταγράφει την αυτοκρατορική άδεια για μια αγορά που πραγματοποιείται δύο φορές το μήνα — ένα προνόμιο που απαιτούσε επίσημη αίτηση στον αυτοκράτορα.

"«Δεν θα μπορούσες απλώς να πεις: Θα κάνω αγορά στο κτήμα μου. Πρέπει να ζητήσεις άδεια από τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα», εξήγησε ο Μάτινγκλι.

Αυτές οι αγορές υποστήριξαν το εμπόριο και βοήθησαν στην προσέλκυση εποχιακή εργασία, η οποία ήταν απαραίτητη για την παραγωγή μεγάλης κλίμακας.

Σύμφωνα με τον Mattingly, οι επισκέπτες της ρωμαϊκής Βόρειας Αφρικής συχνά θαυμάζουν τη μνημειώδη αρχιτεκτονική, αλλά σπάνια κατανοούν τη γεωργική μηχανή πίσω από αυτήν.

"«Ο πραγματικός πλούτος προερχόταν από μεγάλα γεωργικά κτήματα όπως το Χεντσίρ ελ-Μπεγκάρ, όπου το ελαιόλαδο παραγόταν σε βιομηχανική κλίμακα για εξαγωγή», είπε.

"«Είναι πραγματικά φανταστικό που τώρα έχουμε ένα έργο που φαίνεται να ξεκινά αυτήν την έρευνα», πρόσθεσε ο Mattingly, υπονοώντας ότι η τοποθεσία θα μπορούσε μια μέρα να υποστηρίξει τον ελαιοτουρισμό.