Η παγκόσμια παραγωγή ελαιολάδου φτάνει σε επίπεδα ρεκόρ τους 3.5 εκατομμύρια τόνους

Περίληψη

Η σεζόν 2024/2025 κατέγραψε ρεκόρ παραγωγής ελαιολάδου ύψους 3.507 εκατομμυρίων τόνων, ξεπερνώντας τα προηγούμενα ρεκόρ και ωθούμενη από την παγκόσμια επέκταση της παραγωγής εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ισπανία ηγείται της παγκόσμιας παραγωγής, με έμφαση στους αρδευόμενους οπωρώνες υψηλής πυκνότητας, αλλά αντιμετωπίζει προκλήσεις, όπως η έλλειψη εργατικού δυναμικού και η μείωση της κερδοφορίας στους παραδοσιακούς ελαιώνες.

Μετά από δύο καταστροφικές σεζόν το 2022 και το 2023, η σεζόν 2024/2025 απέφερε τους υψηλότερους όγκους ελαιολάδου που έχουν καταγραφεί ποτέ.

Σύμφωνα με μια νέα έκθεση, η παγκόσμια παραγωγή ελαιολάδου για το καλλιεργητικό έτος 2024/2025 προβλέπεται σε 3.507 εκατομμύρια τόνους. Αν και παραμένει προσωρινό, το ποσό ξεπερνά ήδη το προηγούμενο ρεκόρ που σημειώθηκε το 2021/2022, όταν οι παραγωγοί συγκόμισαν 3.415 εκατομμύρια τόνους.

Η εκτίμηση είναι επίσης πολύ πάνω από τον πενταετή μέσο όρο των 3.005 εκατομμυρίων τόνων και σχεδόν 36% υψηλότερη από τη μειωμένη παραγωγή που παρατηρήθηκε στην περίοδο 2023/2024.

Επικαλούμενη στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η έκθεση που δημοσιεύθηκε από την ισπανική Agrobank σε συνεργασία με το Παγκόσμιο Συνέδριο Ελαιολάδου (OOC) επιβεβαιώνει επίσης τη σταθερή επέκταση της παραγωγής ελαιολάδου εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το 2024/2025, οι παραγωγοί εκτός ΕΕ αντιπροσώπευαν το 40% της παγκόσμιας παραγωγής. Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου ημερομηνία δείχνουν ότι το μερίδιο ήταν κάτω από 33% μόλις το 2021/2022.

Οι συντάκτες της έκθεσης σημειώνουν ότι 58 χώρες σε πέντε ηπείρους παράγουν πλέον ελαιόλαδο, συμπεριλαμβανομένων νεότερων χωρών όπως το Ελ Σαλβαδόρ, η Αιθιοπία, το Κουβέιτ, το Ουζμπεκιστάν, το Αζερμπαϊτζάν και η Βόρεια Μακεδονία.

Ενώ το ελαιόλαδο αποστέλλεται σε όλο τον κόσμο, η επέκταση των νεοφυτευμένων και ολοένα και πιο παραγωγικών ελαιώνων σε αναδυόμενες περιοχές υποδηλώνει πιθανές βελτιώσεις στην απόδοση μεσοπρόθεσμα.

Μια άλλη βασική τάση που επισημαίνεται στην έκθεση είναι η αύξηση της κατανάλωσης σε μη παραγωγικές χώρες, οι οποίες πλέον αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% της παγκόσμιας ζήτησης. Το ελαιόλαδο σε αυτές τις αγορές συνήθως πωλείται σε υψηλότερες τιμές και συχνά τοποθετείται σε premium κατηγορίες.

Σε όλη τη Μεσόγειο, σχεδόν το 90% των πωλήσεων ελαιολάδου πραγματοποιούνται μέσω μεγάλων καταστημάτων λιανικής πώλησης, με το 60 έως 70% να πωλείται με εμπορικά σήματα ιδιωτικής ετικέτας. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του όγκου δεν ανήκει σε κατηγορίες υψηλότερης ποιότητας.

Η έκθεση εκτιμά ότι μόνο το πέντε τοις εκατό των πωλήσεων στη Μεσόγειο εμπίπτουν στις τμήμα υψηλότερης ποιότηταςΑυτό το μερίδιο έχει σταθεροποιηθεί και αυξάνεται ελαφρώς κάθε χρόνο, δημιουργώντας μια θέση για εξειδικευμένους παραγωγούς και ένα εργαλείο για τους λιανοπωλητές που επιθυμούν να ξεχωρίσουν μέσα από τις γκουρμέ σειρές προϊόντων.

Οι συγγραφείς αναγνωρίζουν ότι η παγκόσμια κατανάλωση ελαιολάδου έχει πρόσφατα ισοπεδωθεί ή μειωθεί. Στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν ότι, μετά από χρόνια σταθερής ανάπτυξης που ξεκίνησαν το 2015, η ζήτηση σταθεροποιήθηκε σε περίπου 3 εκατομμύρια τόνους πριν μειωθεί τις τελευταίες εκστρατείες.

Τόσο οι αγορές της ΕΕ όσο και οι αγορές εκτός ΕΕ συμβάλλουν σε αυτήν την τάση: Η κατανάλωση στην ΕΕ για το 2024/2025 προβλέπεται να φτάσει τους 1.42 εκατομμύρια τόνους, ενώ οι αγορές εκτός ΕΕ αναμένεται να φτάσουν τους 1.64 εκατομμύρια τόνους, αντανακλώντας μόνο μέτρια κέρδη.

Τα δεδομένα υποδεικνύουν μια ώριμη παγκόσμια αγορά που υφίσταται βραχυπρόθεσμες προσαρμογές ζήτησης που διαμορφώνονται από την αποτελεσματικότητα της αλυσίδας εφοδιασμού, τις διατροφικές κουλτούρες και την τιμολόγηση των ανταγωνιστικών προϊόντων.

Εστιάζοντας στην Ισπανία, η έκθεση επιβεβαιώνει ότι η χώρα ηγείται για άλλη μια φορά της παγκόσμιας παραγωγής το 2024/2025. Η έκταση καλλιέργειας ελιάς στην Ισπανία εκτείνεται σε 2.7 εκατομμύρια εκτάρια — μέρος των περίπου 11.7 εκατομμυρίων εκταρίων που φυτεύονται παγκοσμίως.

Περίπου 400,000 άνθρωποι στην Ισπανία έχουν στην κατοχή τους ελαιώνες, με το 69% να βρίσκεται σε περιοχές που ποτίζονται από βροχή, χαμηλής απόδοσης ή με κλίση.

Παράλληλα με τους τεράστιους παραδοσιακούς ελαιώνες της, η Ισπανία έχει οδηγήσει στην παγκόσμια επέκταση των αρδευόμενων εντατικών και υπερεντατικά συστήματαΑυτοί οι οπωρώνες — συγκεντρωμένοι στην Ανδαλουσία και την Εξτρεμαδούρα — επιτυγχάνουν μηχανοποιημένα ποσοστά συγκομιδής άνω του 90% και πυκνότητες 1,600 έως 2,000 δέντρων ανά εκτάριο.

Τέτοιες προσεγγίσεις υιοθετούνται όλο και περισσότερο παγκοσμίως, συχνά σε συνδυασμό με προηγμένες γεωργικές τεχνολογίες.

Η διαθεσιμότητα νερού παραμένει βασικός περιορισμός, αλλά στην Ισπανία, εργαλεία όπως η φύτευση με καθοδήγηση GPS και η άρδευση με αισθητήρες καλύπτουν πλέον τις περισσότερες καλλιεργούμενες περιοχές.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο ελαιοκομικός τομέας της Ισπανίας εξισορροπεί την υψηλή παραγωγικότητα με τις διαρθρωτικές προκλήσεις. Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και η μειωμένη κερδοφορία στους παραδοσιακούς ελαιώνες συνεχίζουν να απειλούν τα ιστορικά τοπία και την πολιτιστική κληρονομιά, την προέλευση ορισμένων από τα τα καλύτερα ελαιόλαδα παγκοσμίως.