Ακραία καιρικά φαινόμενα καταστρέφουν ελαιώνες σε όλη την Ελλάδα, υπονομεύοντας την παραγωγή του 2025

Περίληψη

Τα έντονα καιρικά φαινόμενα, συμπεριλαμβανομένων των χαλαζοπτώσεων και των καταρρακτωδών βροχοπτώσεων, κατέστρεψαν τους ελαιώνες στην Ελλάδα φέτος, επιδεινώνοντας τις υπάρχουσες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας του ελαιολάδου. Η κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της θερμοκρασίας και της μείωσης των βροχοπτώσεων, επιδεινώνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αγρότες στην περιοχή, με σημαντικές απώλειες να έχουν αναφερθεί σε πολλές περιοχές παραγωγής ελιάς.

Τα δεινά του ελληνικού ελαιοπαραγωγικού τομέα επιδεινώθηκαν φέτος, καθώς μια περίοδος έντονων καιρικών φαινομένων διέλυσε τις ελπίδες για ακόμη και μέτρια απόδοση σε αρκετές περιοχές παραγωγής, επιδεινώνοντας τις συνεχιζόμενες... πιέσεις που σχετίζονται με το κλίμα και τα παράσιτα είχε αναφερθεί νωρίτερα στη σεζόν.

Το σύστημα καταιγίδων, που ονομάζεται ​"Adel» από μετεωρολόγους, σαρώθηκε από τα δυτικά προς τα ανατολικά σε διάστημα δύο ημερών, εξαπολύοντας καταρρακτώδεις βροχές, καταιγίδες και χαλαζοπτώσεις που έπληξαν ελαιόδεντρα και άλλες καλλιέργειες με ασυνήθιστη δύναμη.

Ισχυρές χαλαζοπτώσεις έπληξαν ελαιώνες σε μεγάλο μέρος της Πελοποννήσου, καταστρέφοντας κλαδιά και ρίχνοντας ελιές στο έδαφος.

Στον νομό Ηλείας, στη δυτική Πελοπόννησο, η περιοχή της Πίνιας ήταν από τις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο. Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι αγρότες που δεν είχαν ακόμη συγκομίσει υπέστησαν σχεδόν πλήρη απώλεια καρπών.

Οι καλλιεργητές στην Ηλεία αντιμετώπισαν παρόμοιο πλήγμα το φθινόπωρο του 2023, όταν χαλαζοπτώσεις διέκοψαν την αναμενόμενη ισχυρή απόδοση ελαιολάδου στην περιοχή.

Στη Μεσσηνία, μια από τις σημαντικότερες περιοχές παραγωγής ελαιολάδου στην Ελλάδα, χαλάζι σε μέγεθος κάστανου χτύπησε ελαιώνες με μεγάλες πλαγιές, καλύπτοντας τους οπωρώνες με πεσμένες ελιές.

"«Χρειάστηκαν 3-4 ώρες για να λιώσει το χαλάζι», δήλωσε ο Πέτρος Αθανασόπουλος, ελαιοκαλλιεργητής από την Καλογερόραχη. ​"Έμοιαζε σαν να είχε χιονίσει.

Ο Αθανασόπουλος είπε ότι είχε προστατεύσει με επιτυχία τις ελιές Κορωνέικης από τα παράσιτα αυτή την εποχή, μόνο και μόνο για να δει την καταιγίδα να σαρώνει μεγάλο μέρος της καλλιέργειάς του.

Σε κοντινή απόσταση, ο αγρότης Νίκος Γιαννόπουλος εκτίμησε την απώλεια 20% των επιτραπέζιων ελιών Καλαμών του, οι οποίες ήταν έτοιμες για συγκομιδή. ​"«Δεν περίμενα καλή συγκομιδή φέτος», είπε. ​"Παρόλα αυτά, θα πρέπει να τα βγάλουμε πέρα ​​με ό,τι έχει απομείνει.»

Το χαλάζι μπορεί να προκαλέσει μακροπρόθεσμες ζημιές τραυματίζοντας κλαδιά και αφήνοντας πληγές που επιτρέπουν Παθογόνα να εισέλθουν στο δέντρο, αυξάνοντας τον κίνδυνο ασθένειας.

Σημαντικές απώλειες αναφέρθηκαν επίσης στις μεσσηνιακές περιοχές Μάνεσης, Τρίκορφο, Στέρνα και Αριστομένη.

Στη γειτονική Λακωνία, η καταιγίδα Άδελ προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές σε ελαιόδεντρα στα νοτιοδυτικά, ιδιαίτερα γύρω από τη Μονεμβασιά.

"«Η εργασία των παραγωγών έχει καταρρεύσει», δήλωσε η Νέλλυ Κουτσάνδρεα, επικεφαλής της κοινότητας Νόμια, όπου η καταιγίδα είχε σοβαρές επιπτώσεις στα τοπικά ελαιοκομεία.

Νόμια, μια περιοχή που κυριαρχείται από ελαιοκαλλιέργεια, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παραγωγή ελαιολάδου για τα τοπικά μέσα διαβίωσης. ​"Το πλήγμα είναι οικονομικό, κοινωνικό και συναισθηματικό, όλα ταυτόχρονα», πρόσθεσε ο Κουτσάντρεα.

Οι αρχές προέτρεψαν τους αγρότες να υποβάλουν αιτήσεις αποζημίωσης στον ΕΛΓΑ, τον οργανισμό γεωργικών ασφαλίσεων της χώρας.

Σε όλο το Αιγαίο, η καταιγίδα έπληξε επίσης ελαιώνες στη Λέσβο και τη Σάμο. Οι παραγωγοί στο Καρλόβασι, στη Σάμο, δήλωσαν ότι το χαλάζι ​"κατέστρεψε εκατοντάδες ελαιόδεντρα», εξαφανίζοντας έργο ενός έτους μέσα σε λίγα λεπτά.

Η Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει μια σειρά από ακραία καιρικά φαινόμενα τα τελευταία χρόνια, τα οποία οι μετεωρολόγοι συνδέουν με την κλιματική αλλαγή.

Τον Σεπτέμβριο του 2023, καταιγίδα Ο Δανιήλ πλημμύρισε εκτεταμένες περιοχές της κεντρικής Ελλάδας και προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε ελαιόδεντρα στην Πελοπόννησο και την Εύβοια.

Πέρα από τις καταιγίδες, οι επαναλαμβανόμενοι καύσωνες και οι πυρκαγιές έχουν επιδεινώσει τις πιέσεις στους αγρότες, δημιουργώντας ολοένα και πιο επισφαλείς συνθήκες για την καλλιέργεια της ελιάς.

Η Μεσόγειος θερμαίνεται 20% ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, σύμφωνα με τους επιστήμονες.

Νέα έρευνα που παρουσιάστηκε στη διάσκεψη για το κλίμα COP30 στη Βραζιλία τον περασμένο μήνα προσδιόρισε τη Μεσόγειο ως παγκόσμιο κλιματικό hotspot. Τα ευρήματα από το τελευταία επιστημονική αξιολόγηση δείχνουν ότι οι περιφερειακές θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί περίπου 1.5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα και θα μπορούσαν να ανέλθουν έως και 5.6°C έως το 2100. Μια προβλεπόμενη μείωση των βροχοπτώσεων κατά 10 έως 30% μέχρι το τέλος του αιώνα αναμένεται να ασκήσει περαιτέρω πίεση στη γεωργία.