Οι επίμονες πιέσεις από το κλίμα και τα παράσιτα υπονομεύουν την ανάκαμψη του ελαιολάδου στην Ελλάδα

Περίληψη

Η επερχόμενη σεζόν ελαιολάδου στην Ελλάδα αναμένεται να είναι απογοητευτική για τους αγρότες και τους παραγωγούς, με τις προβλέψεις για χαμηλές αποδόσεις να οφείλονται σε παράγοντες όπως η χαμηλή καρποφορία, τα παράσιτα της ελιάς και οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Ορισμένες περιοχές, όπως η Μεσσηνία, η Λακωνία, η Λέσβος, η Κρήτη και η Χαλκιδική, αντιμετωπίζουν προκλήσεις με τις συγκομιδές ελαιολάδου, γεγονός που οδηγεί σε ανησυχίες σχετικά με τον αντίκτυπο στην παραγωγή και τις τιμές στον κλάδο. Παρά τις προκλήσεις, ορισμένες περιοχές, όπως η Κρήτη, εξακολουθούν να παράγουν υψηλής ποιότητας ελαιόλαδο με χαμηλά επίπεδα οξύτητας, παρέχοντας κάποια ελπίδα για την σεζόν.

Στην Ελλάδα, η νέα σεζόν ελαιολάδου αναμένεται να μην είναι καθόλου ικανοποιητική για τους ελαιοκαλλιεργητές και τους παραγωγούς ελαιολάδου της χώρας.

Κατά τα τελευταία δύο καλλιεργητικά έτη, οι Έλληνες παραγωγοί έχουν καταγράψει αποδόσεις ελαιολάδου που είναι χαμηλές έως μέσες. Μια ιστορικά χαμηλή εθνική απόδοση περίπου 120,000 τόνων ελαιολάδου το 2023/24 ακολουθήθηκε από ανάκαμψη της παραγωγής, με αποτέλεσμα μια μέτρια απόδοση 250,000 τόνων ελαιολάδου το 2024/25.

Ο γεωργικός τομέας της χώρας δεν έχει απολαύσει άφθονη σοδειά ελαιολάδου από την περίοδο 2022/23, όταν παράχθηκαν εγχώρια περισσότεροι από 330,000 μετρικοί τόνοι ελαιολάδου.

Φέτος, καθώς οι πρώτοι εργάτες έχουν ήδη εισέλθει στους ελαιώνες κουβαλώντας τις τσουγκράνες τους για τη συγκομιδή, ορισμένες αισιόδοξες εκτιμήσεις τοποθετούν την απόδοση ελαιολάδου της χώρας κοντά στους 250,000 μετρικούς τόνους, παρόμοια με την προηγούμενη συγκομιδή.

Σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς, ωστόσο, η ποσότητα ελαιολάδου που παράγεται σε εθνικό επίπεδο στην Ελλάδα φέτος είναι απίθανο να ξεπεράσει τους 200,000 τόνους.

"«Περιμένω ότι η παραγωγή ελαιολάδου στη χώρα θα μειωθεί κατά 50% έως 60% φέτος», δήλωσε ο Νίκος Κουτσούκος, ειδικός γευσιγνώστης ελαιολάδου και σύμβουλος ποιότητας. Olive Oil Times.

Ο Κουτσούκος, ο οποίος ταξιδεύει σε όλη την Ελλάδα όλο το χρόνο για να παρακολουθεί την πρόοδο των ελαιόδεντρων, εντόπισε τη χαμηλή καρποφορία και τα παράσιτα της ελιάς ως τις κύριες αιτίες της χαμηλής απόδοσης.

"«Η καρποφορία των ελαιόδεντρων σε πολλές παραγωγικές περιοχές της χώρας δεν ήταν πολύ επιτυχημένη λόγω του θερμότερου από το συνηθισμένο καιρού», είπε. ​"Επιπλέον, το ελιά καρπού έχει κάνει αισθητή την παρουσία του σε αρκετές περιοχές, απειλώντας να αυξήσει την οξύτητα και να μειώσει την ποιότητα των φρέσκων ελαιολάδων.

"Για τον λόγο αυτό, προτρέπω τους παραγωγούς να ξεκινήσουν τη συγκομιδή το συντομότερο δυνατό, ώστε να ελαχιστοποιηθεί οποιαδήποτε υποβάθμιση της ποιότητας των ελαίων από το παράσιτο», πρόσθεσε ο Κουτσούκος.

Στη Μεσσηνία, στη νότια Πελοπόννησο, μια από τις πιο πλούσιες περιοχές παραγωγής ελαιολάδου της χώρας, η έλλειψη βροχοπτώσεων και η εμφάνιση μύγας κυρίως στα νοτιοδυτικά της περιοχής έχουν δυσχεράνει την επερχόμενη συγκομιδή της ελιάς.

Οι τοπικοί παραγωγοί δήλωσαν ότι το κράτος ήταν πολύ αργά για να ξεκινήσει τις ετήσιες επιχειρήσεις κονιορτοποίησης των καλλιεργειών κατά της μύγας, κάτι που επέτρεψε στον πολλαπλασιασμό του παρασίτου.

Επιπλέον, οι λίγες βροχές στις αρχές Οκτωβρίου σε μεγάλο μέρος της περιοχής αποτελούν μια ανάμεικτη ευλογία. Ενώ βοηθούν στην αύξηση του μεγέθους των καρπών της ελιάς, ευνοούν επίσης την εμφάνιση του γλοιοσπορίου, ενός άλλου σημαντικού παράσιτου των ελιών.

Στη γειτονική Λακωνία, μια εκτός έτους συγκομιδή αντλεί από τα ελαιόδεντρα της περιοχής.

"«Αναμένουμε ότι η καλλιέργεια ελαιολάδου σε ολόκληρη την περιοχή θα μειωθεί στο μισό σε σύγκριση με πέρυσι», μας είπε ο παραγωγός και γεωπόνος Γιώργος Κορρίνης.

"«Αυτό οφείλεται κυρίως στον διετή κύκλο παραγωγής των ελαιόδεντρων παρά σε οτιδήποτε άλλο», πρόσθεσε. ​"Η μύγα της ελιάς δεν έχει προκαλέσει σημαντικά προβλήματα φέτος. Ούτε οι μισές από τις παγίδες που είχαμε τοποθετήσει στις ελιές δεν μας επιστρέφονται με μια μύγα παγιδευμένη μέσα.

Όσον αφορά τις τιμές για το φρέσκο ​​εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο της εποχής, ο Κορρίνης σημείωσε ότι οι πρώτες συναλλαγές δείχνουν ενθαρρυντικά σημάδια.

"«Σε ορισμένες περιοχές της περιοχής η συγκομιδή της ελιάς έχει ήδη ξεκινήσει», είπε. ​"Πριν από λίγες ημέρες, 25 τόνοι χύμα εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου πωλήθηκαν προς 7.85 ευρώ ανά κιλό από έναν τοπικό σύλλογο, τιμή που αποτελεί ικανοποιητική τιμή για τους παραγωγούς του συλλόγου.

Ο Κορρίνης σημείωσε, ωστόσο, ότι η τιμή που επιτεύχθηκε επιτεύχθηκε σε δημοπρασία για ένα πρώιμης συγκομιδής εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο πολύ χαμηλής οξύτητας. Καθώς προχωρά η συγκομιδή, οι τιμές στην περιοχή προέλευσης αναμένεται να μειωθούν σε περίπου 5.00 ευρώ ανά κιλό εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου.

Στο νησί της Λέσβου, η χαμηλότερη από την αναμενόμενη απόδοση σε ελαιόλαδο ώθησε τους τοπικούς παραγωγούς να αντλήσουν από τους 4,000 τόνους ελαιολάδου που είχαν αποθηκευτεί από πέρυσι για να καλύψουν τα αιτήματα αγοράς από αγοραστές χονδρικής.

Ωστόσο, ο Βασίλης Κοκκινοφόρος του συνδέσμου παραγωγών του νησιού προειδοποίησε τους παραγωγούς να μην περιμένουν πολύ για να αυξηθούν οι τιμές, καθώς οι έμποροι ενδέχεται να στραφούν σε άλλες αγορές.

«[Οι αγρότες] θα βρεθούν ξανά παγιδευμένοι, δεδομένου ότι η Ισπανία έχει εκτιμώμενη μείωση της παραγωγής, αλλά θα εξακολουθήσει να έχει ποσότητες πετρελαίου φέτος», δήλωσε ο Κοκκινοφόρος.

Στην Κρήτη, ο τομέας ελαιολάδου του νησιού γιόρτασε τον περασμένο μήνα την πιστοποίηση της ποιότητας του κρητικού ελαιολάδου με το σήμα Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ωστόσο, η προβλεπόμενη πενιχρή συγκομιδή στο νησί φέτος έχει αποθαρρύνει τους τοπικούς παραγωγούς ελαιολάδου.

"«Η σεζόν [του ελαιολάδου] αναμένεται να είναι καταστροφική για το νησί», δήλωσε στο κρατικό κανάλι ειδήσεων ERT ο παραγωγός και περιφερειακός σύμβουλος της περιφέρειας Ηρακλείου, Πρίαμος Ιερωνυμάκης.

"Εκατομμύρια ελαιόδεντρα δεν καρποφορούν καθόλου λόγω του... συνεχιζόμενη ξηρασία και άλλα καιρικά φαινόμενα», πρόσθεσε ο Ιερωνυμάκης.

Η μύγα της ελιάς έχει επίσης εμφανιστεί στους ελαιώνες του νησιού, θέτοντας μια ακόμη πρόκληση για τους τοπικούς αγρότες.

Λόγω έλλειψης φυτοφαρμάκων, η περιφερειακή διοίκηση της Κρήτης συμβούλεψε τους ελαιοκαλλιεργητές του νησιού να λάβουν μέτρα κατά της μύγας χρησιμοποιώντας τους δικούς τους πόρους αντί να βασίζονται στις κρατικές επιχειρήσεις καθαρισμού των καλλιεργειών με σκόνη.

Παρ 'όλα αυτά, η επίδραση του παρασίτου δεν είναι ομοιόμορφη σε όλο το νησί της Κρήτης. Σύμφωνα με τον Αντώνη Μαρακάκη, γεωπόνο και επικεφαλής παραγωγής στην Terra Creta στο Κολυμβάρι κοντά στα Χανιά, τα πρώτα ελαιόλαδα της σεζόν που παράγονται στην περιοχή παρουσιάζουν χαρακτηριστικά υψηλής ποιότητας με επίπεδα οξύτητας που παραμένουν κάτω από 0.6.

"«Δεν πρόκειται να δούμε ένα νέο 2019 με τις υπερβολικές οξύτητες που είχαμε τότε», σημείωσε ο Μαρακάκης.

Στη Χαλκιδική, στη βόρεια Ελλάδα, οι τοπικοί παραγωγοί αντιμετωπίζουν επίσης μια κενή σοδειά ελαιολάδου φέτος.

"«Φέτος είναι μια χρονιά με κακή παραγωγή ελιάς για την περιοχή», μας είπε ο υπεύθυνος παραγωγής στο Μύλο Ρούντου στο Γομάτι, στα νοτιοανατολικά της χερσονήσου.

"Σε συνδυασμό με τον μακροχρόνιο ξηρό καιρό, αναμένουμε ότι η ποσότητα ελαιολάδου που παράγεται στο ελαιοτριβείο μας θα μειωθεί στο ένα τρίτο σε σύγκριση με πέρυσι.

Σύμφωνα με άλλους παραγωγούς στη χερσόνησο, η Χαλκιδική έχει εισέλθει σε μια παρατεταμένη περίοδο χαμηλής παραγωγής ελαιολάδου λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών που επικρατούν.

"«Δεν έχουμε δει σημαντική απόδοση ελαιολάδου στην περιοχή μας εδώ και τέσσερα χρόνια λόγω της συνεχούς θέρμανσης και της ξηρασίας», δήλωσε ο Μανώλης Αβέρης, παραγωγός και μυλωνάς με έδρα τη βόρεια Χαλκιδική.

"«Είμαστε απελπισμένοι», πρόσθεσε ο Άβερις. ​"Αυτό το καλοκαίρι, δεν είχαμε βροχή για περισσότερο από τέσσερις μήνες και οι ελιές στα δέντρα έχουν σχεδόν μαραθεί εντελώς.

"«Η βιομηχανία ελαιολάδου της Χαλκιδικής, όπως και σε άλλες παραγωγικές περιοχές στην Ελλάδα, βρίσκεται σε τέλμα», κατέληξε.

• Χανιώτικα Νέα
• Νέα Λέσβου